يعنى فرض مثلث با اثبات خودش براى خودش و اثبات اجزاء ذاتش براى خودش مساوى است ؛ نه خودش از خودش قابل سلب است و نه اجزاء ذاتش از خودش قابل سلب است . جنس و فصل از يك ماهيت قابل سلب نيست . ولى ما مىبينيم كه وجود از ماهيات قابل سلب است . آيا مثلث وجود دارد يا وجود ندارد ؟ مىشود وجود داشته باشد و مىشود وجود نداشته باشد ؛ يعنى اينطور نيست كه همين كه ما مثلث را فرض كرديم ضرورتا بايد مثلث وجود داشته باشد و حال آنكه اگر وجود ، جنس براى ماهيت مثلث مىبود رابطه‌اش با موضوع خودش هميشه ضرورى و غير قابل انفكاك بود . اين يك برهان . 2 . « و لافتقار حمله الى الوسط » . مىگويند در ذاتيات همين قدر كه ذات به اجزاء ذات تحليل بشود ديگر حمل ذاتى بر ذات به برهان احتياج ندارد ، لذا مىگويند : « لا يكتسب الحدّ بالبرهان » يعنى حدود را نمىشود با برهان به دست آورد ؛ همين قدر كه اجزاء ذات به دست آمد و انسان توانست آن را به اجزائش تجزيه كند خودش براى خودش كافى است . با برهان ، ما نمىتوانيم ثابت كنيم كه مثلث شكل هست يا نه ، از مقولهء كمّ است يا از مقولهء كيف . و حال آنكه وجود را با برهان بايد اثبات كرد ، يعنى با دليل بايد اثبات كرد كه آيا دايره مثلا ، در خارج وجود دارد يا وجود ندارد . پس چيزى كه حملش بر موضوع خودش نيازمند به برهان است نمىتواند عين آن موضوع يا جزء آن باشد . اين است معنى « و لافتقار حمله الى الوسط » . 3 . « و لانفكاك منه بالتّعقّل » . مىگويند ذاتيات نه در خارج و نه در ذهن از ذات قابل انفكاك نيستند . در خارج كه معلوم است ما نمىتوانيم مثلا انسانى داشته باشيم كه حيوانيت از او جدا شده باشد ، نمىشود كه انسان باشد و جسميت از او جدا شده باشد ، نمىشود كه انسان باشد و ناطقيت از او جدا شده باشد . در ذهن هم همين طور است ؛ در ذهن هم تصور انسان عينا تصور جسم و حيوان و ناطق هم هست ، منتها به طور اجمال ؛ يعنى اين تصور تصورى است مركّب كه آن اجزاء به صورت اجزاء مركّب الآن هم در آنجا وجود دارد و جدا شدنى نيست . ولى وجود در خارج كه البته قابل انفكاك از ماهيت نيست ولى در عقل قابل انفكاك از ماهيت است . وقتى كه ما يك ماهيتى را تعقل مىكنيم لزوما هستى آن ماهيت را - كه در خارج يا در ذهن هست - تعقل نكرده‌ايم ؛ يعنى رابطهء هستى در عقل با آن ماهيت مانند رابطهء مثلا سفيدى يا سياهى است با انسان . تصور انسان لزوما عين تصور سفيدى يا سياهى